آشنایی با انواع آبکاری شیرآلات ساختمانی

حمید محمودی
. ۱۴۰۴-۱۰-۰۱

آشنایی با انواع آبکاری شیرآلات ساختمانی

شیرآلات از اجزای مهم ساختمان هستند که در گذشته فقط کارایی آن‌ها اهمیت داشت و تنوع چندانی نداشتند. اما با پیشرفت تکنولوژی و استفاده از روش‌های جدید آبکاری شیرآلات، امروز علاوه بر عملکرد، زیبایی و تنوع بالایی هم پیدا کرده‌اند. در نهایت، کیفیت و ماندگاری شیرآلات به نوع متریال و تکنولوژی به‌کاررفته در آبکاری آن‌ها بستگی دارد.

آشنایی با انواع آبکاری شیرآلات

شیرآلات به‌طور کلی از دو بخش داخلی و خارجی تشکیل می‌شوند. بخش داخلی که بدنه شیر را شامل می‌شود، معمولاً از متریال‌هایی مثل برنج، برنز یا استیل ساخته می‌شود. رایج‌ترین ماده در تولید شیرآلات، شمش برنج است که طبق استانداردهای بهداشتی داخل کشور، حدود ۶۰ درصد آن مس بوده و بقیه از عناصر دیگر تشکیل می‌شود. همچنین میزان مجاز سرب در هر شمش حداکثر دو و نیم درصد در نظر گرفته شده است.

بخش خارجی یا همان روکش شیرآلات، نقش اصلی را در ظاهر و قیمت محصول دارد و بر اساس رنگ و روش آبکاری شیرآلات دسته‌بندی می‌شود. از جمله روکش‌های رایج می‌توان به کروم، نیکل، برنز، برنج و مس اشاره کرد که هرکدام با توجه به نوع آبکاری، میزان متفاوتی از مقاومت در برابر خوردگی و خط و خش دارند.

آشنایی با انواع آبکاری شیرآلات ساختمانی

رنگ کروم در آبکاری شیرآلات 

این نوع روکش از متداول‌ترین روش‌های آبکاری شیرآلات به شمار می‌آید و دوام بالایی در برابر گازها، مواد قلیایی و نمک‌ها دارد. رنگ خنثی آن باعث می‌شود به‌راحتی با انواع طراحی‌های آشپزخانه و سرویس‌های بهداشتی هماهنگ شود. همچنین قیمت مناسب، یکی از دلایل اصلی محبوبیت این نوع آبکاری در مقایسه با سایر روکش‌هاست.

جلاپذیری آبکاری کروم

جلاپذیری بالای کروم، دلیل اصلی ظاهر شفاف و قدرت انعکاس حدود ۶۵ درصدی آن است؛ ویژگی‌ای که باعث می‌شود با گذشت زمان، برخلاف نقره و نیکل، تغییر رنگ محسوسی نداشته باشد. در راهنمای خرید شیرآلات باید به این نکته توجه داشت که روکش کروم در برابر اسید سولفوریک، اسید کلریدریک و سایر اسیدهای هالوژن‌دار مقاوم نیست و در غلظت‌ها و دماهای مختلف دچار خوردگی می‌شود. به همین دلیل برای تمیز نگه داشتن شیرآلات با روکش کروم، استفاده از محلول آب و سرکه رقیق بهترین و ایمن‌ترین گزینه است.

شیرآلات با آبکاری نیکل

روکش نیکل رنگی سفید شبیه نقره دارد که کمی متمایل به زرد است و از صیقل‌پذیری بالایی برخوردار است. سطح آبکاری‌شده با نیکل حدود ۱۰ درصد تیره‌تر از کروم بوده و قدرت انعکاس آن در حدود ۵۵ درصد است. نیکل در گذشته به دلیل فرسایش سریع در بلندمدت، به‌تدریج محبوبیت خود را به عنوان روکش نهایی شیرآلات از دست داد و بیشتر به‌عنوان لایه زیرین برای آبکاری کروم روی بدنه‌های برنجی استفاده می‌شد تا جلای بیشتر و مقاومت بالاتری در برابر خوردگی ایجاد شود.

امروزه با به‌کارگیری روش‌های نوینی مانند PVD، از نیکل به‌عنوان روکش اصلی نیز استفاده می‌شود. این تکنولوژی باعث افزایش دوام و درخشندگی نیکل شده و آن را به جایگزینی مناسب برای روکش کروم تبدیل کرده است. با توجه به اینکه نیکل مستعد جذب لکه است، انتخاب نوع برس‌خورده آن می‌تواند مقاومت بیشتری در برابر لکه‌ها ایجاد کند.

شیرآلات طلایی

روکش برنز در شیرآلات

روکش برنز از گزینه‌های پرطرفدار در شیرآلات است که ظاهری مدرن و لوکس به فضا می‌دهد. این نوع آبکاری دوام بالایی دارد و رنگ خود را در طول زمان حفظ می‌کند. رایج‌ترین نوع آن، برنز قلع‌دار است که از ترکیب مس و قلع ساخته می‌شود و نسبت به آلیاژهای برنج مقاومت بیشتری دارد. به همین دلیل جایگزین مناسبی برای روکش‌های مسی محسوب می‌شود و معمولاً قیمت مناسب‌تری هم دارد. در برخی مدل‌ها، برای افزایش مقاومت و ایجاد جلوه‌ای سنتی، برنز با روغن ترکیب می‌شود.

برنج در آبکاری شیرآلات

روکش برنج از ترکیب مس و روی ساخته می‌شود و به دلیل رنگ زرد و درخشانش، در بازار گاهی به‌عنوان روکش طلایی شناخته می‌شود. این آلیاژ مقاومت بالایی در برابر خوردگی و کدر شدن دارد و دیرتر دچار اکسایش می‌شود. وجود مس در ترکیب برنج خاصیت میکروب‌کشی ایجاد می‌کند؛ به همین دلیل از این فلز در فضاهای بهداشتی مانند بیمارستان‌ها نیز استفاده می‌شود.

اگر این سؤال مطرح باشد که شیرآلات چه مارکی خوبه؟ توجه به نوع روکش اهمیت زیادی دارد. شیرآلات با روکش برنج، جلوه‌ای لوکس و چشمگیر به فضا می‌دهند و در مدل‌های برس‌خورده و مات، لکه‌پذیری بسیار کمتری نسبت به نوع براق دارند و به‌راحتی با یک دستمال تمیز می‌شوند؛ ویژگی‌ای که در انتخاب یک برند مناسب، امتیاز مهمی محسوب می‌شود.

آشنایی با انواع آبکاری شیرآلات ساختمانی

آبکاری شیرآلات با مس

روکش مس به دلیل مقاومت بالای خود در برابر خوردگی، گزینه‌ای مناسب برای فضاهای مرطوب محسوب می‌شود. وقتی مس در معرض هوا قرار می‌گیرد، واکنش‌های شیمیایی روی سطح آن باعث ایجاد لایه سبز رنگی به نام زنگار می‌شود که مس را در برابر خوردگی محافظت می‌کند.

با این حال، در شیرآلات به دلیل نرمی و چکش‌خواری بالای مس، این آلیاژ ضربه‌پذیری بیشتری دارد و نسبت به دیگر فلزات از استحکام کمتری برخوردار است. رنگ قرمز و گرم مس نیز جلوه‌ای خاص و زیبایی چشم‌نواز به محیط می‌بخشد.

بهترین آبکاری شیرآلات

  • PVD: یکی از مقاوم‌ترین روش‌هاست که با رسوب‌گذاری فیزیکی بخار فلزات در شرایط خلا، لایه‌ای خالص از تیتانیوم روی سطح شیرآلات ایجاد می‌کند. هرچند لایه نازک است، اما سختی آن سه برابر فولاد است و مقاومت بسیار بالایی دارد.

  • الکترولاک: فرآیندی دو مرحله‌ای که سریع و با قیمت مناسب انجام می‌شود و ترکیبی از آبکاری و رنگ‌آمیزی است. ذرات رزین و رنگدانه در میدان الکتریکی روی سطح شیرآلات می‌نشینند و پوششی ایجاد می‌کنند، اما برای آلیاژهایی مثل مس و آهن مناسب نیست و در محیط‌های خیلی خورنده یا ساینده کارایی کمی دارد.

  • اپوکسی: پوششی غیر فلزی که در رنگ‌های متنوع ارائه می‌شود، ضد لکه است اما قیمت بالایی دارد.

  • الکترواستاتیک: رنگ‌های پودری با بار مغناطیسی روی سطح اسپری شده و سپس در کوره بین ۱۸۰ تا ۲۲۰ درجه پخته می‌شوند. این روش مقاومت خوبی در برابر سایش، رطوبت و نور خورشید ایجاد می‌کند.

هر یک از این روش‌ها بسته به نیاز، مکان استفاده و بودجه، می‌تواند به‌عنوان بهترین گزینه برای شیرآلات انتخاب شود.

پیشنهاد مطالعه: معایب شیرآلات طلایی

مزایای آبکاری شیرآلات ساختمانی

آبکاری شیرآلات

از آنجایی که روکش کردن شیرآلات باعث دوام بیشتر و تنوع رنگی آنان می شود. اما باید خاطرنشان کرد که کیفیت آبکاری و جنس آن نقش مهم و بسزایی در ظاهر شیرآلات دارد. به عنوان مثال: دلیل اصلی ظاهر پر زرق و برق و زیبای شیرآلات طلایی، مسی و برنزی کیفیت آبکاری آنان است. در واقع کیفیت آبکاری، رابطه مستقیم با طول عمر شیرآلات دارد. هرچه کیفیت بالاتر باشد دوام شیرآلات نیز بیشتر خواهد بود و تمیزی آسان تری را نیز به ارمغان خواهد آورد.

مزایای روش‌های آبکاری نوین شیرآلات

  1. مقاومت بالا در برابر زنگ زدگی و خوردگی
  2. اصطکاک را کاهش داده و موجب جلای بیشتر شیرآلات می‌گردد.
  3. بسیار سخت و مقاوم در برابر شکستگی و سایش است
  4. چسبندگی فوق العاده رنگ در مقایسه با روشهای قدیمی دارد.

به طور کلی با وجود آبکاری شیرآلات، دوام و ماندگاری و تنوع رنگی زیادی را در انواع شیرآلات بهداشتی مشاهده می کنیم. با وجود بهترین آبکاری شیرآلات، دیگر شاهد خراب شدن سریع شیرهای آب و در نهایت اسراف آب نخواهیم بود. جهت خرید و انتخاب درست، بهتر است ابتدا انواع آبکاری شیرآلات را بررسی کرده، نوع طراحی و رنگ محیط خود را در نظر گرفته و سپس اقدام به خرید شیرآلات مد نظر خود نمایید.

گردآوری توسط: رئوف شاپ

مطلب پیشنهادی

1 دیدگاه در “آشنایی با انواع آبکاری شیرآلات ساختمانی

  1. سارا گفت:

    چه روکش شیر آبی برای آشپزخونه بهتره؟ می‌خوام چیزی بادوام و راحت تمیز شونده باشه.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *